Twee werelden die elkaar niet (kunnen) bereiken
Door een gebeurtenis uit mijn sociale omgeving werd ik op een straffe manier in de put geduwd. Of liet ik mij duwen? Die put is diep, heel diep en daar zal ik jullie verder niet mee vervelen.
Gelukkig heb ik hierover contact kunnen opnemen met een ‘collega-autist’ en die interactie geeft mij weer inzicht en moed! Daardoor heb ik me gerealiseerd dat ik in twee, totaal verschillende en onafhankelijke werelden leef. In de ene vind ik mijn zingeving, in de andere lukt me dat van geen kant. Daar voel ik mij aldoor falen.
De ene is de wereld van autisme. Sinds ik weet dat ik daarmee ben verrijkt, is het een hobby, speerpunt, obsessie of hoe je dat ook wilt noemen. Ik vind daar mijn zingeving door erover te denken, te lezen, te schrijven en te spreken. Bij dat onderwerp voel ik mij thuis (niet veilig hoor, maar dat is een ander verhaal …). Ik spreek daar uit eigen ervaring en weet het aardig te verwoorden allemaal. Daar heb ik dan ook een leven lang mee geoefend: wie ben ik, wat ben ik, hoe doe je ‘het’ in de wereld en hoe ziet die sociale wereld in elkaar? Maar weet sinds tamelijk kort van mijn autisme. En kan mijn sociale blunders nu vrijwel allemaal een plaats geven.
Sinds ik mijn breinkenmerken in het snotje heb, weet ik dat ik heel veel moeite heb met het krijgen, ervaren van echte verbinding met anderen. En weet ik dat ik ook een haperende verbinding met mezelf heb. En dat zal helaas altijd zo blijven. Maar dat weten is voor mij een soort splinter in mijn hart. Ik krijg die er niet uit. En daardoor kan ik mij ‘mislukt’ voelen. Ik faal in het ‘normale’ leven waarin mensen samen zijn, bij elkaar horen en als vanzelfsprekend samen dingen doen. En dat missen (of niet zo ervaren) borrelt zo nu en dan weer wreed op. Zoals nu.
Onlangs ervaarde ik dat mensen uit mijn niet-autistische wereld vaak niet begrijpen, niet kunnen begrijpen waarschijnlijk, wat het betekent als je geen verbinding ervaart. Als ik met die handicap, want zo noem ik het, probeer een brug te slaan naar de ‘overkant’ dan werkt dat niet. En als ik dan vervolgens word afgewezen doordat ik me teleurgesteld toon (jij doet altijd zo moeilijk), dan voel ik me heel erg alleen. Maar ook teleurgesteld en boos op de buitenwereld. Daar kan ik soms verbaal agressief op reageren. Of mezelf afwijzen, zo van ‘zie je wel’?
En dat is eigenlijk niet terecht. Niet voor mezelf maar ook niet voor de ander. Het lukt gewoon niet. Van twee kanten. Eigenlijk oneerlijk dat maar één kant er last van heeft. Veel last. En waar ik heel erg onzeker over ben, is of de ander mijn aandacht wel op prijs stelt. Ik vind van mezelf dat ik wel actief belangstelling toon voor anderen (voor zover dat in mijn vermogen ligt natuurlijk). Maar soms krijg ik als reactie dat ik zo dóórvraag … tja, dat hoop ik andersom wel.
Ik praat ook altijd met de handrem erop over mijn autistische wereld. Dat ik ga meewerken aan een webinar weet haast niemand, of ik heb het genoemd en verder gaat het daar niet over. Als dat al gebeurt dan is dat (voor mij te) oppervlakkig. Maar dat komt waarschijnlijk doordat ik de diepgang en de betekenis voor mij niet kan overbrengen. En doordat ik deze wereld eigenlijk verborgen wil houden, door zelfstigma. En dan stelt de ander mij weer teleur doordat er geen ‘echte’ actieve aandacht voor is.
Ik vind mezelf een open boek, maar ik ben altijd snel klaar met het delen van mijn gevoelsleven en belevenissen. Ik doe dat waarschijnlijk in grote en globale stappen waardoor de lading niet echt overkomt? Ik denk dat dit daardoor ook nauwelijks een gesprek tot stand brengt? Maar verbaas mezelf vaak over de details die anderen soms, voorafgaand en volgend op een gebeurtenis, vertellen. En daar gaat ‘het’ dan over.
Maar het is allemaal verklaarbaar. Eigenlijk geeft dat inzicht in mijn autisme mij een zekere rust. Maar (nog) geen vrede.
Aan de andere kant, als ik me niet met mijn zingeving kan bezighouden – ik wil ook bij de wereld daarbuiten en daaromheen horen – dan vind ik geen goed alternatief. Ik wil er gewoon bij horen! Maar mijn leven loopt zo anders dan dat van de meeste anderen. Ik ben een toeschouwer en geen deelnemer, zeg ik wel eens. Ook van mijn eigen leven. Ik kan me vaak niet echt thuis en veilig voelen, het geeft me geen voldoening want ik ben niet goed in sociale relaties. Ja, ik kan me gedragen hoor, en meepraten; mijn camouflagepak is stevig en het past me heel goed. Maar daarbinnen heb ik het koud … ben ook erg bang om afgewezen te worden als ‘men’ mijn echte kern ziet. Die bestaat uit een mix van mooie eigenschappen met als gratis extraatje: zoekende, met mezelf bezig, bevestiging zoeken waar geen positief zelfbeeld tevoorschijn te toveren is.
De dagen worden vooral gevuld met ‘dingen’; soms zijn dat taken die je moet doen om sociaal gesproken in leven te blijven en om er niet helemaal buiten te vallen. En de verhouding tussen ‘buiten’ en ‘binnen’ is helaas heel scheef (er is veel ‘buitenwereld’ waar je je toe moet zien te verhouden).
Ik heb mezelf verwend. Om de herfst- en winterperiode door te komen met mezelf, mijn boekjes, krant en televisie heb ik een lekker warme badjas gekocht. Een hele lange fleece, met een rits tot aan mijn enkels. Die trek ik aan, ’s ochtends of ’s avonds de gordijnen lekker vroeg dicht en kaarsjes aan. Niemand zien, niets hoeven en geen toneel spelen. De mensen om mij heen begrijpen mij toch niet. Heel alleen. Maar wel warm. Nu mezelf en deze werkelijkheid nog accepteren. Laat leren leven met autisme?
