Leven met open eindjes
Onlangs sprak ik met een heel goede vriendin over wat te doen met een niet goed afgeronde relatie. Bij haar ging het over de relatie met haar overleden tweelingzus. Voor mij was dit, hoewel mijn situatie totaal anders is, wél heel herkenbaar. De relatie met mijn familie is, ik heb er al vaker over geschreven, tamelijk koel en afstandelijk. Vooral merkte ik dat met een van hen. Ik heb er lange tijd over gedacht om het betreffende familielid een brief te schrijven waarin ik mijn gevoel wilde uitleggen en daarmee de zure afdronk, die het contact bij mij veroorzaakte, weg te kunnen nemen. Ik had het liever anders gewild.
Wat wil je ermee bereiken?
In gesprekken daarover met vrienden werd mij gevraagd wat ik ermee wilde bereiken? Hoopte ik dat de relatie erdoor zou veranderen en zou worden zoals ik deze graag had gezien? Eigenlijk verwachtte ik dat niet, want we waren nou eenmaal zo ‘gebakken’, maar toch …
Door die kritische vraag over wat het mij zou opleveren, werd ik wel rustiger. Ik kon leven met dat open eindje, en nu kan ik dat wel accepteren. Sterker nog, ik vind dat ik mijn familie niet meer via mijn blogs aan de tand kan voelen want ze kunnen, nu ze allemaal zijn overleden, geen weerwoord meer geven.
Toeval (bestaat niet?)
Maar er zijn meer open eindjes. Toevallig publiceerde Arjan Videler op LinkedIn vandaag een post waarin hij refereert aan een artikel van mij uit het Autisme Magazine. Dat ging onder andere over de zinvolheid van psychotherapie bij ouderen met laat gediagnosticeerd autisme. Zoals ik, dus.
Daardoor kwam mijn behoefte weer tot leven om te begrijpen waardoor ik in intiem contact zo afwerend ben: een verhaal met een open eind. Ik heb mijn volwassen leven lang zo ongeveer een enorme drive om te willen begrijpen waar mijn angst voor intimiteit vandaan komt. Wel weet ik dat ik mogelijke intieme contacten in de kiem al smoor doordat ik er niet mee om weet te gaan. Misschien is dit een kenmerk van mijn autisme: nonverbale / intuïtieve communicatie niet snappen. Ik ga me dan heel stroef en gespannen gedragen en haal mijn verbale scherpslijperijen weer van stal. En dat hebben ik, maar de anderen ook, niet aantrekkelijk gevonden …
Waar komen de open eindjes vandaan?
Hoe komt dat? Waardoor is dat zo geworden? Ik had het zo graag anders gehad en het is eigenlijk het enige dat mij al mij hele volwassen leven parten speelt en mij een gevoel van falen bezorgt. Ik voel me al mijn hele leven op dat punt mislukt, maar ik heb het zelf zo gedaan. Ik kreeg best wel belangstelling, maar hield dat zelf af door de ander direct al af te wijzen of door hem op afstand te houden door me ‘platonisch’ te gedragen. Dat ‘open eind’ houdt me tot vandaag bezig.
Toen ik het hier onlangs eens met een vriendin van mij over had, zei zij: ‘ben je daar nu nog steeds mee bezig?’ Dat schokte mij wel; is dit eindeloze door blijven analyseren van levensvragen een kenmerk van autisme? Dat zal dan wel. Of, toch niet?
Leren leven met open eindjes
Toevallig stond er in de laatste editie van Psychologie Magazine (#1 van 2026) dat ik zojuist las, een artikel over ‘Leven met losse eindjes; hoe vind je closure?‘ Dat deed me weer denken aan bovengenoemd interview in het Autisme Magazine dat ik heb afgenomen aan Arjan Videler en Rosalien Wilting. Zie het hele artikel hier. Daar kwam dit onderwerp ook aan de orde.
Dat ging over ouderen met late diagnose autisme en of het bij ouderen nog wel zin heeft om te behandelen? Beide geïnterviewden vinden van wel; zij zijn er volop mee bezig.
De term ‘het verhaal rond maken‘ kwam ook daarin aan de orde. Ik werd mij naar aanleiding van dat interview bewust dat ik mijn onaffe verhaal ook heel graag zou willen afronden. ‘Closure’ vinden om die verschrikkelijke Engelse term te gebruiken.
Zoektocht naar verklaring, begrip en acceptatie
Ik ervaar die angst voor intimiteit als een vroeg kinderlijk hechtingstrauma. Ik weet dat mijn moeder me nooit echt knuffelde, me als kind nooit eens ‘lekker waste’. Nooit eens moederlijk intiem met me was. Zij sprak ook heel afstandelijk over haar eigen lichaam: als zij last had van haar rug noemde ze dat ‘die rug’ of ‘dat hoofd’ als ze hoofdpijn had.
Met mijn zus heb ik het hier wel eens over gehad: wij hebben allebei ervaren dat wij weliswaar een beschermde, maar geen (emotioneel) veilige, opvoeding hebben gehad. Van ‘verbinding’ was zo niet echt sprake, laat staan veilige hechting. Ik was ook altijd al heel gevoelig voor verandering in afspraken of gewekte verwachtingen over wat we wanneer zouden gaan doen, ofzo. We werden ook geregeld – vaak verbaal – en dat weer door onze vader afgewezen omdat wij met onze bedoelingen niet gezien of begrepen werden. Of ik werd geplaagd met mijn verwarring na gewijzigde afspraken.
Nog één keer therapie?
Daar wou ik dus graag bij geholpen worden. Niet zozeer om er een oplossing voor te vinden, maar om begrip te krijgen, het zelf te kunnen plaatsen, te erkennen en ermee te leren leven.
Of mijn moeder en misschien ook mijn vader, autisme hadden, weet ik niet. Ze zijn al heel lang niet meer onder ons. Maar het zou me niet verbazen. In elk geval zijn er meer ‘auti’s in onze familie, niet gediagnosticeerd (maar dat wordt pas van belang als de betrokkenen er zoveel last van hebben dat ze daar zelf om vragen).
Te oud voor therapie?
Ik heb het afgelopen half jaar geprobeerd om er professionele hulp bij te krijgen, maar dat lukt niet. Ik heb veel contacten in de professionele wereld, die hebben ook moeite voor mij gedaan, maar ik ben – vrees ik – te oud om nog een therapeutische uitdaging te kunnen vormen. Dat is een idee dat ik maar moeilijk kan accepteren want ik ben nog vitaal genoeg (denk ik) en verdien ik het niet om op mijn oude dag nog een beetje zielenrust te vinden?
Omdat de kanalen die ik heb geprobeerd aan te boren, nu vast dreigen te lopen. heb ik iets van een verdrietig overgeven aan de situatie. Capituleren, maar accepteren … nee, nog niet.
Losse draadjes afhechten of zien als franje?
Misschien moet ik het inderdaad toch maar hierbij laten. Wat win ik ermee als ik meer zou begrijpen (behalve dat mijn probleem hiermee gezien wordt)? Verklaren kan misschien, maar voor een echte oplossing is het te laat.
Of, misschien lost het zichzelf op als ik me erbij neer kan leggen … en misschien is het erover schrijven (deze blog) ook al voldoende?
Zoals je op bovenstaande afbeelding kunt zien, hoeven losse draadjes niet eens perse te worden afgehecht, je kunt ze ook zien als franje.
