|

Lifehacks voor OmA

Gewoon een grappige afkorting voor het boek ‘Lifehacks voor Ouderen met Autisme’. Het boek dat in november verschijnt onder redactie van Els Blijd-Hoogewys, Audrey Mol, Hilde Geurts en Arjan Videler. Dit bevat maar liefst 40 hoofdstukken die geschreven zijn door ouderen met autisme, naasten of professionals. Ik was één van hen.

FANN

Het idee komt uit de koker van FANN (Female Autism Network in the Netherlands (zie hun LinkedIn-pagina). Dat is een groep professionals die zich op vrijwillige basis bezig houden met onderzoek, het organiseren van bijeenkomsten/webinars en dus het redigeren van uitgaven. Ook bundelen zij informatie over dit onderwerp en bieden zij een plek om persoonlijke verhalen te vertellen onder het motto: Luister naar het verhaal.

FANN-webinar op 29 oktober 2026

Eind oktober is er over dit onderwerp een webinar gehouden; een webinar waarin sprekers optraden die tevens auteur zijn in dit boek. De eerste spreker was Arjan Videler die in een boeiend betoog een overzicht gaf van onderzoek naar autisme en veroudering. Recente inzichten werden gedeeld en ook actuele ontwikkelingen op dit terrein.
Deze presentatie werd gevolgd door een tweegesprek tussen Hilde Geurts en mijzelf. Een uitdagend experiment omdat we weliswaar een soort script hadden opgesteld maar verder was het een spontane uitwisseling van vragen en antwoorden over en weer.

Er zijn video-opnamen gemaakt van de onderdelen, maar deze zijn nog niet vrijgegeven (drukte ook met p.r. voor dit boek!) én alleen bedoeld als naslagwerk voor mensen die ervoor betaald hebben. Hier is dus geen plek voor deze opnamen. Mocht dat nog veranderen, dan voeg ik ze toe onder een apart bericht over dat webinar.
Reden dat ik dit hier toch noem, is dat er natuurlijk veel samenhang en overlap is tussen de beide ‘producten’: het boek met een overzicht van zeer diverse onderwerpen met zeer diverse auteurs waarin samen een beeld gegeven wordt van ervaringen met ouder worden met autisme (waarin ook tips worden gegeven); het webinar gaf een algemeen overzicht van de kennis gevolgd door een kleine inkijk in twee verhalen via de samenspraak tussen twee vrouwen van wie de ene autisme heeft en de andere dit juist onderzoekt (resp. mijzelf en Hilde).

Met 40 auteurs op weg naar een boek

Het hele traject waarlangs het boek is ontstaan, is wel eens leuk om te beschrijven. Eerst was er binnen FANN het plan om een boek over autisme samen te stellen in vervolg op de eerdere uitgaven Lifehacks voor meiden met autisme, Lifehacks voor vrouwen met autisme deel 1 en daarna deel 2. De eerste uitgaven hadden dus betrekking op meiden/meisjes/vrouwen. Voor het laatste boek zijn expliciet ook mannen uitgenodigd om mee te denken en te doen!
Vanwege de doelgroep ouderen zijn er een wetenschapper (Hilde Geurts) en, niet onbelangrijk, een man (Arjan Videler) toegevoegd aan de redactie! Zie voor het werkgebied van Hilde en Arjan, bijvoorbeeld hier een artikel + video.

Tussen enquête en boek

Voor dit boek is begonnen met een enquête onder mensen met autisme, naasten van hen en professionals om te inventariseren welke onderwerpen men daarvoor belangrijk vond. Uit de ruim 200 reacties zijn uiteindelijk 40 onderwerpen gekozen waarvoor vervolgens potentiële auteurs konden ‘intekenen’. Zo zijn 40 onderwerpen met auteurs gekozen voor de 40 hoofdstukken; auteurs koen uit ervaringskenners, naasten en professionals. Ik was één van de schrijvers vanuit persoonlijke ervaring.

Vast format

Elk hoofdstuk bevat vaste rubrieken: Inleiding, stukje ‘casus’ als voorbeeld (dat kon over jezelf gaan), ‘goed om te weten’ (met een stukje beschouwing) en tips voor resp. ouderen met autisme resp. naasten en andere betrokkenen.

Schrijven …

Daarna mochten de auteurs zelf aan de slag met een instructie over aantal woorden, het format en kenmerken van lettergrootte en regelafstand. Iedere auteur kreeg een ‘vaste redacteur’ uit het team van vier. We kregen ruim de tijd om ons schrijfsel op te stellen en op te sturen.

Redactie … schrijven … eindredactie

Vervolgens doorliepen alle redacteuren alle teksten en werden hun vragen en opmerkingen op het eerste concept weer gedeeld met de auteurs. Ik vond het een heel plezierige samenwerking. De commentaren waren altijd kritisch maar bemoedigend en stimulerend en leerzaam. Ze werden door de auteur verwerkt en weer naar de ‘vaste’ redacteur gestuurd.
De derde slag was de eindredactie waarin alle concepten opnieuw door alle redacteuren werden doorlopen, onder andere door de schrijfstijl onderling af te stemmen, te verwijzen naar andere hoofdstukken om overlap te voorkomen.

Grote klus met lange adem

Dit hele project heeft zo’n 2 jaar in beslag genomen. Ik weet dat ik mijn leeftijd 2x heb bijgesteld (😉). Omdat ik ook aan het boek Lifehacks voor Vrouwen met autisme deel 2 heb meegewerkt, kende ik de procedure, de enorme omvang van deze klus voor de redactie en het mooie product dat er uiteindelijk van gemaakt is.

Mijn hoofdstuk

Mijn hoofdstuk heeft als titel ‘Hoe overleef ik mijn dierbaren’. Ik beschrijf daar iets van mijn machteloosheid en onzekerheid over hoe ik er kon zijn voor mijn zus die na een lange ziekteperiode overleed. Ik geef iets aan over schuldgevoel maar ook over het inzicht dat, ook al denk je dat jouw kompas beter kan of zelfs faalt, het wel jouw kompas is. Dat maakt wie jij bent en dat dit op zich wel (ruim) voldoende kan zijn. Verlies ervaren is moeilijk en menselijk, daar hoef je geen autisme voor te hebben.

Ik kan het hier nog niet delen omdat het boek nog niet verschenen is. Maar ik garandeer je dat het weer een zeer informatief boek is met een beschrijving van ervaringen met ouder worden en autisme vanuit zeer diverse omstandigheden en persoonlijke verschillen. Niet om als roman te lezen, maar juist als naslagwerk voor mensen die iets willen begrijpen van de wijze waarop de samenhang tussen een autistisch brein en het ouder worden kan worden beleefd. Het boek is al wel in te zien en te bestellen via deze link.

En dan zul je lezen dat de lifehacks niet alleen voor oma’s bestemd zijn 😉!


Vergelijkbare berichten